Genocide als wapen: hoe een begrip politiek wordt misbruikt
dec
Foto: Londen, 2023
Het woord is tegenwoordig in ieders mond. Maar als je mensen zou vragen wat het precies betekent, zouden velen het waarschijnlijk niet goed weten. Toch zijn ontzettend veel mensen wereldwijd ervan overtuigd dat Israël genocide pleegt.
De term ‘genocide’ komt uit het Grieks en verwijst naar de opzettelijke moord, uitroeiing of vernietiging van bevolkingsgroepen op basis van hun kenmerken – of die nu etnisch, sociaal, raciaal, nationaal of religieus zijn. Kort na de Tweede Wereldoorlog werd de Conventie over het voorkomen en bestraffen van genocide opgenomen in het internationaal strafrecht vanwege de massamoord op het Joodse volk door de Nationaalsocialisten. De jurisprudentie bepaalt dat er voor genocide – volkerenmoord – geen verjaringstermijn geldt.
Het ontstaan van dit verdrag hangt nauw samen met de oprichting van de Verenigde Naties in 1945 en de eerste jaren van haar bestaan. Er moet echter ook worden opgemerkt dat de praktische betekenis van het verdrag voor strafrechtelijke vervolging tot aan de Joegoslavische oorlogen uiterst gering was.
In de 20e eeuw werden ongeveer een dozijn massamoorden als genocide aangemerkt, waaronder de moord op de Armeniërs door de Turken, de massamoord op het Joodse volk door de nazi’s, bloedige vervolgingen op de Balkan, de moord op de Yezidi’s door Islamitische Staat en de vervolging van de Rohingya-minderheid in Myanmar. De lijst van afzonderlijke gevallen, die zeker niet minder bloedig is, is veel langer.
Hoewel er in Israël een massamoord op Joodse, islamitische en andere burgers en buitenlanders is gepleegd – gepland en uitgevoerd door de radicale islamitische terreurorganisatie Hamas, die nog steeds het bestaan van Israël wil uitwissen – werden de verdedigingsmaatregelen van Israël al snel bestempeld als genocide op het Palestijnse volk. Onlangs nogmaals door een VN-commissie.
Deskundigen die de tekst daarover hebben bestudeerd, komen tot de conclusie dat juridische argumenten volledig ontbreken en dat het om een gepolitiseerd document gaat dat de misdaden van Hamas negeert en Israël demoniseert. Deskundigen reageerden op vergelijkbare wijze op een openbare verklaring van de Internationale Vereniging van Genocidologen (IAGS). Slechts 20 procent van de leden daarvan stemde voor deze resolutie, maar de wereld trekt de conclusie dat ‘wetenschappers’ Israël schuldig bevinden.
Veel van de beschuldigingen tegen Israël en hun vermeende misdaden kunnen eenvoudig worden weerlegd. Dat betekent niet dat de moeilijke omstandigheden in de Gazastrook worden genegeerd. Toch komen veel wetenschappers tot de conclusie dat zelfs extreem moeilijke oorlogsomstandigheden niet automatisch gelijk staan aan genocide. AN